Vì sao phương Tây "thất thủ" trước Covid-19?

24/03/2020, 10:42

Vì sao phương Tây "thất thủ" trước Covid-19? - Các nước phương Tây là Châu Âu và Mỹ đã chính thức thay Trung Quốc trở thành tâm dịch của thế giới. Những lời cảnh báo và thực tế của đại dịch đã được thể hiện rõ ràng với minh hoạ từ Trung Quốc vài tháng trước. Vậy tại sao đến nay, phương Tây vẫn ‘thất thủ’? Và đây là lời lý giải đến từ chuyên gia.

Trong những ngày đại dịch diễn biến trên toàn cầu, một phần thế giới đang có kỳ nghỉ dài khi các cửa tiệm đóng cửa, ngành dịch vụ ngưng trệ, nhiều vùng đất bị phong toả. Tuy nhiên, khi nhìn thấy khung cảnh những người đi xe đạp và chạy bộ trong công viên, leo núi ở ngoại ô trong cảnh quan tươi đẹp của nước Anh; và nhiều người tụ tập vui chơi trên bãi biển California, có lẽ cũng sẽ không nghĩ một đại dịch nguy hiểm đang đe doạ thế giới.

Chỉ vừa cách đây vài tiếng vào tối thứ hai theo giờ Anh, Thủ tướng Anh Boris John Johnson nâng mức phản ứng quốc gia và phong toả cả nước khi có gần 7000 ca nhiễm và hơn 300 người chết vì Covid-19. Các quốc gia khác như Mỹ, Đức và Tây Ban Nha cũng bắt đầu những biện pháp cứng rắn hơn khi số ca nhiễm không ngừng tăng và phương Tây dần chìm trong bóng đêm của dịch bệnh.

Nhưng đó chỉ là những hình ảnh của hôm nay và một vài ngày trước đây. Trong khi dịch bệnh đang diễn ra ở Trung Quốc 2 tháng trước và dần lan rộng ra các quốc gia, chính quyền các nước châu Âu vẫn lựa chọn những biện pháp cảnh báo dừng lại ở “lời khuyên”.

Người dân Anh đạp xe và leo núi trong ngày chủ nhật qua. Ảnh: CNN. 

Khi dịch bệnh mới khởi phát ở Italia, chính quyền bắt đầu phong toả các khu vực nguy hiểm ở phía Bắc. Tuy nhiên, các ca nhiễm tiếp tục tăng tại quốc gia này cho đến khi cả nước phải đặt mình trong diện phong toả vào ngày 9/3. Mức phạt dành cho những ai phá lệnh giới nghiêm là 232 đô-la và 6 tháng tù giam. Nhưng hàng trăm người Italia vẫn coi thường và bỏ qua chỉ dẫn của chính phủ.

Ở thủ đô London của nước Anh, người dân vẫn tụ tập đến công viên và tắm nắng vào cuối tuần trước, mặc cho những lời khuyên ở nhà từ chính quyền. Bộ trưởng Y tế của Anh Matt Hancock “trách móc” những người dân không tuân theo lời khuyên từ chính phủ về việc thực hiện biện pháp “cách ly xã hội” là rất ích kỷ. Trong khi nhà cầm quyền thành phố New York Andrew Cuomo mô tả những người tụ tập đến công viên là sai lầm, ngu ngốc và thiếu nhạy cảm.

Và tình trạng ấy diễn ra cho đến những ngày gần đây, khi Italia công bốn hơn 1.400 người chết trong vòng 2 ngày liên tiếp và huy động quân đội thúc ép người dân tuân thủ các biện pháp an toàn; cũng như số ca nhiễm tại châu Âu và Mỹ gia tăng chóng mặt, giới chức các nước mới thực hiện các lệnh hạn chế gắt gao hơn. Mỹ thậm chí đã tuyên bố tình trạng thảm họa ở một số bang nhằm đối phó với số lượng người nhiễm lên đến hơn 40.000.

Cán bộ Tổ chức Chữ Thập Đỏ Trung Quốc đánh giá những biện pháp của Italia là phương án nghiêm khắc nhất ở Châu Âu, nhưng lại chưa đủ đối với dịch bệnh này.

Tương tự, Nick Charter, giáo sư chuyên ngành Khoa học hành vi tại trường Warwick trao đổi với CNN rằng những biện pháp của chính phủ là chưa đủ sức quyết liệt: “Các nhà lãnh đạo phương Tây đang rất lúng túng và thiếu đồng nhất trong thông điệp của họ. Một mặt, chính phủ đóng cửa các quán bar, nhà hàng, rạp phim và trường học trong suốt tuần qua cũng như hối thúc người dân lắng nghe lời khuyên từ nhà nước đế giảm sự lây lan của virus. Mặt khác, cách truyền tải thông điệp của chính phủ lại nhẹ nhàng và thiếu sự cứng rắn. Tôi không nghĩ người dân sẽ thấy cần thiết khi phải làm theo những lời khuyên được truyền tải như vậy.”

Những xe tải cắm trại tụ tập tại thị trấn Fort William, Anh cuối tuần qua. Ảnh: CNN. 

Có lẽ trong văn hoá phương Tây, nếu một điều thực sự quan trọng và khẩn thiết, chính phủ sẽ phải “nói” và “yêu cầu” người dân làm, chứ không phải “khuyên” người dân không nên làm. Các nước phương Tây đã miễn cưỡng thực hiện các biện pháp phong toả hà khắc được thực hiện ở Trung Quốc trước đó, mà không triệt để áp dụng các biện pháp phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện cá biệt của mình.

Nick Charter bình luận thêm rằng các chính quyền phương Tây đang thất bại trong việc giao tiếp với người dân.

Và những “người được nghỉ ở nhà” vẫn đang kéo đến các khu vực ngoại ô và vùng quê trốn dịch, tìm không gian mới. Nhưng đồng thời lại làm dấy lên lo ngại những bệnh viện địa phương sẽ quá tải, nếu chỉ 1 trong số họ nhiễm bệnh.

Vì vậy, phương Tây bước đầu đã thất bại trong dịch bệnh. Chính quyền các nước sẽ phải tích cực và cứng rắn hơn để giải quyết hậu quả của Covid-19 trước khi khôi phục lại nền kinh tế của thập kỷ mới.

Khánh Trinh/Theo CNN

Bình luận