Những cuộc chiến mới phía sau dịch Covid-19

18/03/2020, 15:50

Những cuộc chiến mới phía sau dịch Covid-19 - Dịch viêm đường hô hấp cấp do virus Corona chủng mới đã tạo nên một sự xáo trộn lớn cho thế giới. Cuộc chiến cam go nhất hiện nay là ngăn chặn dịch bệnh, bảo vệ mạng sống con người. Nhưng phía sau sức nóng của sinh tử dịch bệnh, còn là những cuộc chiến chính trị, kinh tế - xã hội sục sôi.

Ngày 12/3, Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố  dịch bệnh COVID-19 là 'đại dịch' toàn cầu. Tính đến ngày 18/3, gần 200.000 nguời nhiễm bệnh với gần 8.000 ca tử vong, theo thông tin từ Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm Việt Nam. Châu Âu hiện là tâm dịch Covid-19 và các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo không thể dự đoán được đỉnh dịch. Cũng trong thời gian này, ba nước châu Âu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của Covid-19 là Italy, Tây Ban Nha và Pháp đều ghi nhận số người chết vì nCoV kỷ lục trong một ngày, nâng tổng số ca tử vong ở các nước này lên lần lượt là hơn 2.500, hơn 500 và hơn 170. Tình hình tại Anh cũng ngày càng gây lo ngại, khi số ca nhiễm đã gần 2000 ca với hơn 70 người chết.

Tình hình dịch bệnh ở các nước Châu Á cũng không kém quan ngại khi các nước đều có người dương tính với Covid-19. Bên cạnh Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản là những nước có số ca nhiễm cao nhất với hơn 8000 và gần 900 ca (số liệu cập nhật ngày 18/3).  

Khung cảnh tại nhà thờ Yoido, thủ đô Seoul, Hàn Quốc ngày 15/3/2020. Ảnh: APNews. 

Cuộc chiến sinh tử dịch bệnh hiện nay có lẽ là ưu tiên hàng đầu của mọi chính phủ và toàn thế giới. Nhưng bên cạnh đó cũng có những cuộc chiến, dù âm thầm, vô hình hay hữu hình, đều đang diễn ra giữa các quốc gia cũng như trong nội bộ về lãnh thổ, ngoại giao và cả kinh tế - xã hội.

Ngày 17/3 vừa qua chứng kiến sự phẫn nộ của người Việt Nam trước việc Trung Quốc sử dụng hình ảnh đường lưỡi bò trong quan hệ quốc tế. Theo đó, ngày 13/3, Trung Quốc gửi chuyên gia và 1.8 triệu khẩu trang đến Italia chống dịch. Đáp lại tấm lòng của Trung Quốc, một cô gái người Ý tên Aurora Cantone đã vẽ hình ảnh biểu tượng người Trung Quốc giúp người Ý chống dịch. Ngay sau đó, tài khoản chính thức của Đại sứ quán Trung Quốc tại Italia trên Facebook cũng đã đăng một bức ảnh khác với thông điệp: "Các bạn có lẽ quên, nhưng chúng tôi vẫn nhớ mãi. Giờ là lúc chúng tôi giúp đỡ các bạn. Xin cảm ơn hai nghệ sĩ tuyệt vời Aurora Cantone và Quân Chính Bình. Cố lên Italy".

Bức ảnh bên trái được Đại sứ quán Trung Quốc tại Italia đăng tải có sử dụng "đường lưỡi bò". Dấu nhân thể hiện sự phản đối. Bức ảnh bên trái do cô gái người Ý vẽ. 

Điều đáng nói ở đây, bức ảnh của Đại sứ quán Trung Quốc tại Italia lại được lồng ghép đường lưỡi bò xuyên tạc chủ quyền Biển Đông. Đường lưỡi bò này đã bị Tòa trọng tài được thành lập theo phụ lục VII của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS) bác bỏ trong phán quyết năm 2016. 

Hình ảnh đã gây nên một nhiều cuộc tranh cãi và phẫn nộ của cộng đồng mạng Việt Nam. Tính đến ngày 17/3, bài viết thu hút hơn 40.000 cảm xúc với hàng trăm nghìn tương tác, mà chủ yếu là sự phẫn nộ cùng những bình luận đến từ Việt Nam yêu cầu Trung Quốc dừng việc sử dụng hình ảnh “đường lưỡi bò”.

Ở một diễn biến khác giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, kể từ khi công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do virus Corona chủng mới, hai nước đã liên tục có những “khẩu chiến” chính thức và không chính thức về cách gọi tên cũng như nguồn gốc của loại virus mới này. Trong những ngày gần đây, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump liên tục sử dụng tên gọi “virus ngoại quốc” “virus Trung Quốc” để nói về Covid-19. Đáp lại, người phát ngôn Trung Quốc lại ám chỉ quân đội Mỹ đưa Covid-19 vào thành phố Vũ Hán vào ngày 13/3. Cuộc “khẩu chiến” giữa 2 nước có lẽ sẽ khó dừng lại kể cả khi dịch bệnh được kiểm soát và chấm dứt. Cùng với sự xuất hiện của dịch bệnh mới là những thuyết âm mưu được dàn dựng cho cả phương Tây và Trung Quốc từ nhiều mục đích chính trị và an ninh khác nhau.

Bản thân các quốc gia EU cũng đang gặp nhiều vướng mắc và mâu thuẫn do dịch bệnh gây ra. Thuỵ Sĩ đã bị Đức, Ý chặn lô hàng 240.000 khẩu trang và dung dịch khử trùng ngày 12/3. Các tờ báo Watson, Swiss News Network và Tages-Anzeiger tại Thụy Sĩ cho biết lô hàng vật tư này đã được họ đặt mua từ Trung Quốc, vận chuyển quá cảnh trung gian tại Đức và Italia, nhưng thay vì tạo điều kiện vận chuyển đến Thụy Sĩ, các quốc gia này đã chặn và tịch thu mà không đưa ra bất cứ một lời giải thích hợp lý nào dù Đức không hề ban hành lệnh cấm xuất khẩu. Tổng thống Serbia còn tỏ rõ sự thất vọng và phát biểu: “Tình đoàn kết của EU không hề tồn tại, tất cả chỉ là câu chuyện cổ tích nằm trên giấy” sau khi EU từ chối bán hàng cho nước này.

Một gia đình ở Trung Quốc tại sân bay quốc tế Manila, Philippines ngày 18/3/2020. Ảnh: APNews. 

Không chỉ có những cuộc chiến sục sôi và âm thầm giữa các nước với nhau mà trong chính mỗi quốc gia đã là một cuộc chiến. Khi bệnh dịch ở Trung Quốc dần lắng xuống, các quốc gia khác, đặc biệt là các nước ở Châu Âu lại ráo riết đi tìm biện pháp cứu sống mình sau cái nhìn chủ quan. Theo tài liệu mật của Cơ quan Y tế Công cộng Anh được Guardian tiết lộ, 80% dân số nước này có thể nhiễm nCoV trong 12 tháng tới. "Tối đa 15% dân số, tương đương 7,9 triệu người, sẽ phải nhập viện điều trị". Chính quyền Anh không đưa ra bất cứ lời giải thích cũng như phủ nhận chương trình “miễn dịch cộng đồng” này. Điều đó cộng với những động thái thiếu quyết liệt từ nước Anh minh chứng cho việc họ đang cân nhắc áp dụng biện pháp trên. Hơn 200 nhà khoa học sau đó đã viết một bức thư ngỏ tới chính phủ kêu gọi họ xem xét lại kế hoạch đầy rủi ro này, trong thư nói rằng biện pháp này có thể phải trả giá bằng mạng sống và gây căng thẳng không cần thiết cho Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS). Và liệu người dân, những người dễ bị tổn thương trong xã hội có đồng ý với nó, hay chính sách trên có phù hợp với sự nhân đạo nói chung của loài người?

Kinh tế của thế giới cũng đang có cuộc chiến lớn khi dịch bệnh rút kiệt sức sống và hạ đà tăng trưởng của năm đầu thập kỷ. Thị trường chứng khoán Mỹ rơi tự do trong ngày giao dịch 17/3 (theo giờ Việt Nam). Các doanh nghiệp, đặc biệt là ngành dịch vụ, du lịch và hàng không chịu thiệt hại nặng nề. Không có một kế hoạch nào có thể thay đổi cục diện kinh tế, mọi giải pháp đều là cầm chừng hiện nay. Trái lại, một vài lĩnh vực lại có sự tăng trưởng bất ngờ, điển hình là công ty đứng sau ứng dụng hội họp qua Internet Zoom Meeting cũng như các công ty logistic như Amazon. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là những ánh sáng rất nhỏ trong bức tranh kinh tế ảm đảm.

Việt Nam cũng đang có những cuộc chiến tương tự phía sau sinh tử của dịch bệnh: cuộc chiến âm thầm với Trung Quốc về chủ quyền quốc gia, cuộc chiến để tạo nên không gian truyền thông trong sạch phục vụ mục đích chống dịch; cuộc chiến kinh tế để hỗ trợ hàng vạn hộ kinh doanh đang điêu đứng vì dịch bệnh cũng như ổn định tình hình xã hội của người dân… Các cuộc chiến này đều cần sự chung tay góp sức với ý thức cao của mỗi một công dân, để cuộc chiến sinh tử sớm được chiến thắng.

Khánh Trinh 

Bình luận