Kỷ niệm 69 năm ngày thành lập Hội Nhà báo Việt Nam (21/4/1950 - 21/4/2019):

“Địa chỉ đỏ” của nền báo chí cách mạng

21/04/2019, 04:42

“Địa chỉ đỏ” của nền báo chí cách mạng - Ngôi trường dạy làm báo chuyên nghiệp đầu tiên của nước ta được Bác Hồ đặt theo tên nhà cách mạng yêu nước, nhà viết báo lâu năm Huỳnh Thúc Kháng. Bảy thập kỷ đã qua, cho dù người còn, người mất, nhưng chúng ta không bao giờ lãng quên, đó chính là “địa chỉ đỏ”nuôi dưỡng niềm đam mê, trách nhiệm và tự hào nghề nghiệp của giới báo chí Việt Nam.

Các đại biểu tham quan khu di tích. Ảnh: Nam Nguyễn

Vào những ngày tháng Tư lịch sử, tại xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng - nơi giảng dạy lớp báo chí đầu tiên của nền báo chí cách mạng nước nhà. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt với báo giới nước ta.

Bởi lẽ, sau 70 năm với rất nhiều nỗ lực của Hội Nhà báo Việt Nam, sự giúp đỡ của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên, các ngành, đơn vị và nhân dân vùng di tích, các học viên, các nhà nghiên cứu lịch sử, nơi đây chính thức được xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia. Tấm Bia Di tích Lịch sử Quốc gia - Địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng ghi dấu một phần lịch sử thiêng liêng của nghề báo, của lịch sử báo chí cách mạng được khánh thành đúng ngày 4/4/2019.

Nuôi dưỡng niềm đam mê

Lớp dạy làm báo đầu tiên và duy nhất trong kháng chiến của báo chí cách mạng Việt Nam được thành lập trong hoàn cảnh khá đặc biệt. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang ở vào giai đoạn khó khăn, ác liệt nhất. Lúc bấy giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị cho Tổng bộ Việt Minh trực tiếp là đồng chí Hoàng Quốc Việt bí mật tổ chức trường dạy làm báo kháng chiến.

Trường được thành lập ngày 4/4/1949, mang tên Huỳnh Thúc Kháng - một nhà báo, nhà lão thành ái quốc, đặt tại xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Khóa đầu tiên của lớp học ngoài 3 học viên nữ còn có 39 học viên nam. Đứng lớp lúc bấy giờ là những nhà tư tưởng, văn hóa lớn, những người trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến như đồng chí Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Xuân Thủy, Tố Hữu...

Trong vòng 3 tháng, từ ngày 4/4/1949 đến ngày 6/7/1949, trường đã tổ chức thành công khóa đào tạo đặc biệt này. Cũng trong thời gian đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 2 lần gửi thư đến lớp (ngày 9/6 và 6/7/1949). Hai bức thư đó đã được trưng bày tại buổi lễ kỷ niệm 70 năm trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, là dấu tích, báu vật quan trọng, đáng tự hào của giới báo chí. Bác viết thư để động viên, dạy bảo, hướng dẫn một cách tỉ mỉ, chi tiết nghiệp vụ làm báo cách mạng cho các học viên. Trong những bức thư Bác viết đều chứa đựng những kiến thức căn bản của cơ sở lý luận gắn thực tiễn nghề báo, là sự gần gũi, chân thực và dễ hiểu, hướng đến công chúng, bạn đọc.

Trong bức thư, Bác dặn: Muốn viết báo thì cần: “1- Gần gũi quần chúng, cứ ngồi trong phòng giấy mà viết thì không thể viết thiết thực. 2- Ít nhất cũng phải biết một thứ tiếng nước ngoài, để xem báo nước ngoài, và học kinh nghiệm của người. 3- Khi viết xong một bài, tự mình phải xem lại ba, bốn lần, sửa chữa lại cẩn thận. Tốt hơn nữa là đưa nhờ một vài người ít văn hóa xem và hỏi họ những câu nào, chữ nào họ không hiểu thì sửa lại cho dễ hiểu. 4- Luôn luôn cố gắng học hỏi, luôn luôn cầu tiến bộ”.

Từ mái trường nứa tranh tre giữa đại ngàn Việt Bắc, các học viên của Trường đã tỏa về muôn nẻo, có mặt ở những chiến trường ác liệt nhất, những mặt trận nóng bỏng nhất như các nhà báo Thép Mới, Chính Yên, Trần Kiên (nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân), Mai Thanh Hải, Mai Hồ (Báo Cứu Quốc) hay nhà văn Hữu Mai, nhà thơ Hải Như,...

Tiếp thu lời dạy của Người, các học viên của Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng sau ngày tốt nghiệp, được tung mình vào đời sống chiến đấu, lao động sáng tạo, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên khắp mọi miền đất nước, góp phần làm rạng danh truyền thống báo chí cách mạng, tạo dựng sức mạnh của đội ngũ nhà báo - chiến sĩ. Nhiều người sau này đã trở thành những nhà báo, nhà hoạt động văn hóa văn nghệ nổi tiếng, có nhiều đóng góp được ghi nhận.

Các đại biểu tham gia lễ khánh thành Bia Di tích Lịch sử Quốc gia - Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, ngày 4/4/2019. Ảnh: PH

Tiếp bước các thế hệ đi trước

70 năm đã qua, song ký ức về trường báo chí cách mạng đầu tiên được Bác Hồ đặt tên là Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng luôn nhắc nhở chúng ta về những giá trị còn mãi với thời gian. Ngôi trường đã đào tạo ra những nhà báo, chiến sĩ trên mặt trận báo chí, văn hóa văn nghệ mà bằng cây bút, họ đã dũng cảm chiến đấu và chiến thắng trên mặt trận với quân thù. Ngôi trường được gắn với tên cụ Huỳnh Thúc Kháng - một chí sĩ yêu nước, một nhà báo can trường. Trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến gian khó trăm bề, 42 học viên đầu tiên và duy nhất trong kháng chiến được cử đi học, đó không chỉ vinh dự mà còn là trách nhiệm với nghề, với cuộc kháng chiến, với Tổ quốc.

70 năm đã qua, dù công nghệ, kỹ thuật làm báo có nhiều đổi thay, nhưng những lời dạy, chỉ bảo cách làm báo của Bác vẫn còn nguyên giá trị với thế hệ nhà báo hôm nay. Tiếp nối truyền thống những người đi trước, các nhà báo trẻ hôm nay không những phải giỏi công nghệ, mà còn tinh thông nghề nghiệp, áp dụng thành thạo kỹ thuật mới trong tác nghiệp, tạo sự đột phá lớn cho môi trường báo chí truyền thông hiện đại.

Tuy nhiên, sự tác động của công nghệ truyền thông mới, đặt ra không ít thách thức cho các nhà báo hôm nay. Do đó, hơn lúc nào hết, mỗi chúng ta hãy “khắc cốt ghi tâm” những lời dạy bảo ân cần của Người, phải tích cực học tập, rèn luyện, trau dồi kiến thức, đề cao vai trò trong công tác đào tạo báo chí, tất cả vì một nền báo chí chuyên nghiệp.

Lịch sử mãi mãi ghi ơn những thế hệ tiền bối - họ đã cống hiến hết mình cho đất nước và dân tộc. Thế hệ nhà báo hôm nay luôn trân trọng và biết ơn những người đi trước, tiếp tục nuôi dưỡng niềm đam mê cháy bỏng, đề cao trách nhiệm xã hội - vì một xã hội phồn vinh và phát triển./.

Phú Hưng

Bình luận